DİSPARONİJÜŞKİ BAŞİNDA
GİRİŞ
Tanımlama: Cinsel penetrasyon esnasında ortaya çıkan ağrıdır. Bu
durum, tolere edilebilecek hafif rahatsızlık şeklinde olabileceği gibi, cinsel
birleşmeyi tamamen engelleyecek şiddette veya bu iki uç arasında bir seviyede
olabilir. Şiddetli durumlarda, ağrı vajinal spazma neden olabilir ve
penetrasyonu tamamen engelleyebilir (vaginismus).
Prevalens: Kabaca her yıl kadınların %15
kadarında görülür (şiddetli formu %2'den az).
En Sık Görülme Yaşı: Reprodüktif yaş dönemi ve
sonrası.
Genetik: Genetik geçiş yoktur.
ETİYOLOJİ VE PATOGENEZ
Nedenler: Konjenital faktörler (vaginanm dublikas-yonu, himen
stenozu, vaginal agenezi, vaginal septum), Sistit (Akut veya kronik), hemoroid, yetersiz
lubrikasyon (cinsel istismar , (yeni veya eski), uyarılma problemleri, fobi,
ilaçlar, yetersiz önsevişme), pelvik (levator) adele spazmı, pelvik skar
formasyonu (epizyotomi, cerrahi onarım-kolporafi), Proktit (akut-kro-nik),
üretral divertikül, üretral sendrom, üretrit (bakterial, klamidial), vaginismus, vulvar patolojiler (atrofik vulvit, şankroid, kimyasal
irritas-yonlara maruz kalma (deodorant, lubrikanlar), herpes vulviti, hipertrofik vulvar distrofi, liken sklerosis,
lenfogranüloma venereum, vestibu-lit, vulvit (enfeksiyoz),
vulvodynia. Risk
Faktörleri: Birliktelik
gösteren patolojik tüm durumların olması
KLİNİK ÖZELLİKLER.
Bulgular ve Semptomlar:
•
Vaginal
penetrasyon esnasında (sadece penisle ilişkili olmayan), vulva ve perineum bölgesinde
hissedilen keskin, yanma ve sıkışma hissidir. Bu rahatsızlık genelde vulva ve perineum
veya vagenin dış kısmına lokalizedir. Semptomlar sebebin lokalizas-yonunu
bulmada yardımcı olabilir ancak sıklıkla genel ve nonspesifiktir.
TAMSAL YAKLAŞIM
Ayırıcı Tanı:
•
Vulvit (Kondiloma dahil)
•
Vestibulit
•
Vaginit
•
Bartolin bezi infeksiyonları, abse, kistleri
•
Atrofik değişiklikler
•
Anksiyete, depresyon, fobi
•
Seksüel veya diğer istismarlar
•
Postherpetik nöralji
•
Himen stenozu
•
Himen karunkülü
Birlikte Görüler Durumlar: Vaginismus, orgazm dis-fonksiyonu
İnceleme ve Değerlendirme
Laboratuvar: Değerlendirme gerekmez. İdrar
değerlendirmesi, vaginal sekresyonun mikros-kopik
incelemesi ve kültürler (servikal ve üretral), sadece spesifik olaylarda klinik
şüphe olduğunda yapılmalıdır.
Görüntüleme: Görüntüleme gerekmez.
Özel Testler: Eğer vestibulitten
şüpheleniliyorsa, introitus ve vulvanın kolposkopik muayenesi önerilir.
Tanısal İşlemler: Anamnez ve pelvik muayene
Patolojik
Bulgular
Yoktur.
TANI
VE TEDAVİ
Farmakolojik
Olmayan
Genel Uygulamalar: Değerlendirme, öneri ve telkin
yapılabilir. Vaginal lubrikanlar (su bazlı veya
AstroGide, Replens, Lubrin, K-Y jel ya da diğerleri), lokal anestezikler (vulvar lezyonlar-da), ya da pelvik relaksasyon egzersizleri spesifik
tedavinin yanı sıra uygulanabilir. Bu durum özellikle tedavinin erken
safhasında uyarmaya bağlı ağrının olduğu olgularda faydalıdır
Özel Uygulamalar: Disparoni sonuçta ortaya çıkan
bir durum olduğundan, spesifik tedavi, ağrıya neden olan sebeple ilişkili
olarak yapılır.
Diyet: Özel bir diyet değişikliğine
gerek yoktur.
Aktivite: Kısıtlama gerektirmez
Hasta Eğitimi: Telkin, gevşeme çalışmaları,
ilerleyen desansitizasyon, Amerikan Kadm Hastalıkları ve Doğum Uzmanlar Birliği
Hasta Eğitim Broşürü AP020 (cinsel temasta ağrı), AP042 (siz ve kendi cinsel
yaşammız) bakılabilir.
İlaç Tercih(ler)i
Seçilmiş hastalarda dikkatli antidepresan ve ank-siyolitik ilaçların
kullanımı, kısa bir süre için faydalı olabilir.
Alternatif
Tedaviler
Değişik seksüel temas teknikleri ile, eşlerin ağrılı
birlikteliği azaltılabilir. Birleşmenin maksimun lubrikasyon sağlanıncaya kadar
geciktirilmesi, vaginal apeks ekspansiyonun
sağlanması ile kadın partnesin kontrolü sağlanabilir.
Seksüel Pozisyonun ayarlanması ile derinlik
penetrasyonu ayarlanabilir. Bacakların ayrık olarak tutulması faydalı olabilir
.
www.jinekologdoktor.net
Arşivi
İzinsiz Kullanılamaz …