YENİ DOĞAN TARAMALARINDA TOPUKTAN KAN ÖRNEĞİ ALINMASI
Örnek ne zaman alınmalı?
Yenidoğanda kalıtsal metabolik hastalık ve konjenîtal hipodroidi taramaları için alınacak örnek en erken doğumdan 24 saat sonra alınmalı ve bebek en az bir gün anne sütü veya mama gibi proteinli besi n almış olmalıdır.
Bebeğin 24 saatten önce taburcu edilmesi söz konusu ise hastaneden çıkmadan önce tarama için örnek alınmalı, ancak aileye testlerin iki hafta içinde tekrarlanması gerektiği bildirilmelidir.
Bebeğe kan transfüzyonu yapılacaksa, örnek transfüzyon öncesinde alınmalıdır. Örneğin transfüzyon sonrası alınması halinde ise, hasta ve prematüre bebeklerde yapılan ilk tarama testinin bîr pediatrist ile görüşelerek uygun zamanda tekrar edilmesi gerekmektedir.
Örnek kağıdındaki bilgi kısmında hangi bilgiler yer almalı?
Annenin adı soyadı, bebeğin adı soyadı, doğum tarihi, cinsiyet, doğum ağırlığı, termde doğup doğmadığı, beslenmiş olup olmadığı ve örneğin alınma tarihi kaydedilmelidir.
Ömek nereden alınmalı?
Örnek ayak tabanından alınmalıdır. Ayaktan alınması gereken alan dışından veya el parmaklarından alınması halinde kemik, tendon ve sinirlere zarar verilebilir. Taban yerine topuğun yuvarlak arka kısmından alınması halinde ise kan, delme bölgesinden uzağa doğru akacak ve kanın filtre kağıdına uygun şekilde emdirilmesi zorlaşacaktır.
Örnek nasıl alınmalı?
Örnek temiz bir eldiven ile alınmalıdır. Örnek alımının önce ve sonrasında filtre kağıdının yuvarlak işaretli alanlarına dokunulmamalı, su, süt, mama, antiseptik vb. maddelerle temas ettirilmemelidir.
Kan akımını artırmak için bebeğin ayağını yakmayacak sıcaklıkta (42 C) nemli havlu ile sıcak pansuman yapılabilir. Bebeğin bacağının kalp hizasının altında tutulması da venöz basıncı yükseltir.
Delinecek bölge %70 izopropil alkol ile silinmeli ve alkolün fazlası steril gazlı bez ile kurulanıp iyice kuruması beklenmelidir. Deride kalacak alkol artığı örneği dilüe ederek test sonuçlarını etkileyebilir.
Steril, tek kullanımlık ve ucu 2,5mm'yi geçmeyen bir lanset ile topuk delinmeli çıkan ilk damla, steril gazlı bez ile silinmelidir. Bu ilk damlada testi etkileyecek alkol artığı ve ekstraselüler sıvı mevcuttur.
İkinci ve büyük bir damla oluşması beklenmelidir. Daha sonra filtre kağıdının yuvarlak işaretli kısmı kan damlasına değdirilip kanın işaretli alana, kağıdın önünden ve arkasından bakınca tam olarak dolduracak şekilde, absorbe olması sağlanmalıdır.
Örnek topuktan direk olarak filtre kağıdına emdirilmelidir. Kanın kapiller tüp ile laboratuarımıza gönderilmesi hiçbir şekilde uygun olmadığından bu tür örnekler işleme alınmaz.
